Zeytinyağı alışverişinde "soğuk sıkım", "rafine", "saf zeytinyağı" gibi terimlerle karşılaşırsınız. Bu terimler ne anlama gelir ve hangisini seçmelisiniz? Soğuk sıkım ve rafine zeytinyağı arasındaki farkları anlamak, doğru ürünü seçmenize yardımcı olur.
Soğuk Sıkım (Kaltgepresst) Zeytinyağı Nedir?
Soğuk sıkım, zeytinlerin 27°C'nin altındaki sıcaklıkta mekanik yöntemlerle sıkılması anlamına gelir. Bu yöntem:
- Kimyasal işlem içermez
- Isı uygulanmaz (doğal sıcaklık)
- Tek sıkım: Zeytinler bir kez işlenir
- Doğal: Tüm besin değerleri korunur
Soğuk sıkım zeytinyağı, Extra Virgin veya Virgin kategorisinde olabilir.
Rafine Zeytinyağı Nedir?
Rafine zeytinyağı, düşük kaliteli zeytinlerden veya ikinci sıkımdan elde edilen zeytinyağının kimyasal işlemlerle arındırılmasıyla üretilir:
- Kimyasal çözücüler kullanılır
- Yüksek ısı uygulanır (100°C+)
- Koku ve tat giderilir
- Asitlik düşürülür (yapay olarak)
Rafine zeytinyağı, genellikle "Saf Zeytinyağı" veya "Light Olive Oil" olarak satılır.
Soğuk Sıkım vs Rafine: Temel Farklar
| Özellik | Soğuk Sıkım (Extra Virgin) | Rafine |
|---|---|---|
| Üretim | Mekanik, soğuk sıkım | Kimyasal işlem |
| Sıcaklık | <27°C | 100°C+ |
| Asitlik | <0,8% (doğal) | Düşürülmüş (yapay) |
| Polifenol | Yüksek (500+) | Çok düşük veya yok |
| Tat | Yoğun, meyve aroması | Tatsız, kokusuz |
| Besin Değeri | Yüksek | Düşük |
| Fiyat | Yüksek | Düşük |
Neden Rafine Zeytinyağı Üretilir?
Rafine zeytinyağı, düşük kaliteli zeytinlerden veya bozulmuş zeytinyağından üretilir:
- Kusurlu zeytinler: Çürük, ezik veya geç hasat
- İkinci sıkım: İlk sıkımdan arta kalan posadan
- Bozulmuş zeytinyağı: Yanlış saklanan veya eski zeytinyağı
Rafine işlem, kötü koku ve tadı giderir, ancak besin değerini de yok eder.
"Saf Zeytinyağı" veya "Light" Ne Demek?
Saf Zeytinyağı (Pure Olive Oil):
- Rafine zeytinyağı + %5-15 Extra Virgin karışımı
- Hafif tat ve koku
- Düşük besin değeri
Light Olive Oil:
- "Light" kelimesi kalori değil, tat anlamına gelir
- Rafine zeytinyağı
- Tatsız, kokusuz
- Besin değeri çok düşük
Hangi Zeytinyağını Seçmelisiniz?
Soğuk Sıkım Extra Virgin: ✅ Salata, mezeler, soğuk kullanım
✅ Düşük-orta ısıda pişirme
✅ Maksimum besin değeri
✅ Yoğun lezzet
Rafine Zeytinyağı: ❌ Besin değeri düşük
❌ Kimyasal işlem görmüş
❌ Tat ve koku yok
⚠️ Sadece yüksek ısıda kızartma için (gerekirse)
Soğuk Sıkım Zeytinyağı Yüksek Isıda Kullanılır mı?
Evet, ancak dikkatli.
Extra Virgin zeytinyağının duman noktası 190-210°C arasındadır. Bu:
- Fırında pişirme için yeterlidir (180°C)
- Sote için uygundur (150-170°C)
- Derin kızartma için sınırlıdır (180°C+)
Ancak yüksek ısı, polifenol içeriğini azaltır. Bu nedenle Extra Virgin zeytinyağını düşük-orta ısıda kullanmak en iyisidir.
KENSA Soğuk Sıkım Zeytinyağı
KENSA zeytinyağı, Girit'te geleneksel soğuk sıkım yöntemiyle üretilir:
- Sıcaklık: 27°C altında ( 22-25 °C)
- Yöntem: Mekanik sıkım (kimyasal yok)
- Asitlik: 0,2-0,3 (doğal)
- Polifenol: 500+ mg/kg
- Kategori: Extra Virgin
Sonuç
Soğuk sıkım Extra Virgin zeytinyağı, rafine zeytinyağından her açıdan üstündür: besin değeri, tat, koku ve sağlıklı beslenme. Rafine zeytinyağı, kimyasal işlemlerle üretilir ve besin değeri çok düşüktür. KENSA ile Girit'in soğuk sıkım, yüksek polifenollü zeytinyağını sofranıza getirin.